Daan, Karin / Omgevingsvormen 3 scholen / 1977

Zonder titel (omgevingsvormgeving), 1977

Karin Daan

Materiaal: beplanting, bestrating, bielzen, speelelementen

Locatie: Westenholte (Korianderplein)

Het Homomonument dat in 1987 werd geplaatst aan de Westermarkt in de binnenstad van Amsterdam is ongetwijfeld het bekendste kunstwerk van Karin Daan in de publieke ruimte, maar ook Het Verzonken Schip dat zij in 1993 realiseerde in Utrecht (kantorenpark Rijnsweerd) is een opmerkelijke eyecatcher. Minder opvallend zijn de omgevingsvormen die zij in 1977 uitvoerde in Zwolle als finishing touch bij de nieuwbouw van twee basisscholen (De Morgenster en Ridderspoor) en een gymnastieklokaal in Westenholte.

Sporen

De omgevingsfactoren zijn inmiddels behoorlijk veranderd, maar toch zijn er nog steeds sporen terug te vinden van het ontwerp dat Daan destijds maakte en liet uitvoeren. Het lommerrijke Korianderplein en de groentoepassingen op en rond de schoolpleinen ademen nog steeds de geest die Daan destijds voor ogen stond. Aan haar ontwerp zijn door de jaren heen door de gebruikers van plein en gebouwen nieuwe elementen toegevoegd. In relatie tot haar ruimtelijke ingrepen in Westenholte spreekt Karin Daan (Gennep, 1944) van omgevingsvormen en níet van beeldende kunsttoepassingen. Inmiddels heeft de kunstenares uit Amsterdam, heel wat sporen in de openbare ruimte getrokken, maar in 1977 stond zij nog aan het begin van haar carrière en was de dienende functie van omgevingskunst belangrijker dan het neerzetten van een stevig statement.

Verbinden

De omgevingsvormen die de drie gebouwen aan het Korianderplein met elkaar verbinden en op elkaar betrekken zijn geïntegreerd in het totaalconcept van beplanting en bestrating. Bielzen, speelelementen en bestratingpatronen manifesteren zich niet of nauwelijks als kunstuiting. De ambitie om een artistiek stempel op de omgeving te drukken was Karin Daan destijds vreemd. Tien jaar later pakte zij met het Homomonument veel forser uit. Het monument verkondigt dat herhaling van de geschiedenis voorkomen moet worden. De drie gelijkzijdige driehoeken van roze graniet symboliseren verleden, heden en toekomst en refereren ondubbelzinnig aan de homobeweging.

Toevoegen

Ook Het Verzonken Schip in Utrecht is representatief voor Karin Daans behoefte aan een helder geformuleerd statement. Toch is er geen breuk met de ruimtelijke ingrepen in Westenholte. Uitgangspunt van Daan is in alle gevallen dat ze iets wil toevoegen aan de omgeving. Die toevoeging moet een wezenlijk onderdeel gaan uitmaken van de plek. Met gelijkgezinde collega’s Wim Korvinus, Eugène Terwindt en Bas Maters wordt Karin Daan gerekend tot de Arnhemse School die afrekent met bronzen beeldjes op sokkels en streeft naar doordachte kunsttoepassingen die volledig geïntegreerd zijn in de openbare ruimte.