Nieweg, Herman / Zuil / 1979

Diezerpoort, Van Wervelinkhovenstraat

In relatie tot het kunstwerk van Herman Nieweg dat pontificaal geplaatst is naast de Stilo Sporthal, is de titel Zuil enigszins misleidend. Strikt genomen gaat het niet om een zuil of pilaar.

De vergelijking met een lange hals waarop een kop geplaatst is, ligt meer voor de hand. In het vormelement dat de zuil bekroont, bevindt zich een cilindervormige opening. Ook zijn enkele gesloten cirkelvormen in het beton aangebracht.

Balsport

Op de steunpilaar zijn gestileerde figuren te zien die een balsport (handbal of basketbal) bedrijven. Beeldhouwer en keramist Herman Nieweg (1932 – 1999) heeft de sporters op de betonnen zuil teruggebracht tot sjablonen.

De sterke vormvereenvoudigingen doen afbreuk aan de dynamiek die doorgaans met balsporten zoals basketbal verbonden zijn. De bewegingsdimensies van dunkshots, dribbelpasjes, passeer- of schijnbewegingen, geraffineerde afleidingsmanoeuvres en balbehandeling zijn zó sterk gereduceerd dat de dynamiek grotendeels verloren is gegaan. Ondanks de afwezigheid van dynamiek maakt de zuil wel nieuwsgierig.

Opstapjes

Vooral het doorkijkje in de top wekt belangstelling. Om groot en klein de gelegenheid te geven door de kokervormige opening te kijken, zijn rondom de zuil bakstenen opstapjes van verschillende hoogte gemetseld die min of meer trapsgewijs beklommen kunnen worden.

Herman Nieweg werd geboren in Steenwijkerwold. Hij woonde jarenlang in Giethoorn en was als docent beeldhouwen verbonden aan CeleCentrum in Zwolle. Hij werd opgeleid aan de Academie voor Beeldende Kunst in Rotterdam, waar Frieda Koch hem attendeerde op de mogelijkheden van keramiek.

Voorliefde

De voorliefde voor de keramische discipline is sindsdien nooit meer weggeweest. Monumentale opdrachten werden door Nieweg zowel in beton (dat in een mal gegoten werd) als in keramiek uitgevoerd. Beginjaren negentig vertrok de kunstenaar naar het Portugese Monchique waar hij enkele grote bakovens bouwde met de bedoeling zich volledig op handgestookte keramiek te concentreren.

Nieweg was één van de eerste keramisten in Noord-Nederland die ambachtelijk aspecten van het traditionele pottenbakkerswerk verbond met autonoom kunstenaarschap.