Wielen, Ybe van der / Lezende blinde / 1983

Berkum, Openbare Blibliitheek

Het beeld Lezende blinde dat in 1983 geplaatst werd bij de Openbare Bibliotheek in Berkum, is een relatief vroeg werk van de kunstenaar, die van 1942 – 1947 een opleiding beeldhouwkunst en modeltekenen volgde aan de Rijksakademie in Amsterdam, waar hij onder meer les kreeg van de nestor van de Nederlandse beeldhouwkunst: Jan Bronner.

Van der Wielen was toen al dertig jaar oud. Voordien had hij al wel in het Amsterdamse atelier van Frits van Hall (eveneens leerling van Bronner) gewerkt. Het beeld van de lezende blinde, dat gehakt is in de steensoort vaurion, voltooide de kunstenaar in 1955.

Hermetisch abstract

In vergelijking met zijn latere werk gaat het om een vrij natuurgetrouwe weergave van de werkelijkheid, al klinkt er in houding en beeldtaal al wel iets door van de hoekigheid, de massieve uitstraling, het statische karakter en de gesloten vormentaal die hij in een volgende fase verder uitbouwde in hermetische abstracte beelden.

Hoewel hij later vooral bekend werd als beeldhouwer, manifesteerde Ybe van der Wielen zich ook als verdienstelijk schilder, aquarellist, tekenaar en keramist. In talloze krijttekeningen experimenteerde hij met de geometrische opbouw van blokvormige figuren, maar er zijn ook realistische visstillevens en bloemstillevens bewaard gebleven die zwaar leunen op traditionele verworvenheden.

Onverzettelijk

In zijn latere beeldhouwwerk, waarmee hij de meeste bekendheid verwierf, schuift Van der Wielen met vormen, vlakken en volumes. De composities van vierkanten en rechthoeken werden zijn handelsmerk. De constructies zien er massief en onverzettelijk uit. De hoekige verbeelding van Lezende blinde kan gezien worden als opmaat naar het latere werk waarin figuratie ondergeschikt werd aan geometrische ordeningsprincipes.

De statische mannenfiguur is volgens de zogenaamde taille directe techniek gehakt, wat betekent dat de kunstenaar de steen rechtstreeks met de beitel bewerkte. Deze werkwijze levert een ruwe structuur op, die nauw aansluit bij het hermetische karakter van het beeld.